Zen - oaza spokoju

Styl zen jest nierozerwalnie związany z tradycją religijną i kulturalną Japonii. Stworzyli go sześćset lat temu buddyjscy mnisi w swoich świątyniach, a konkretnie - w pomieszczeniach zwanych shoin, w których czytali i medytowali (nawiasem mówiąc, zen po japońsku znaczy medytacja). Z czasem te gabinety z ich pełną spokoju atmosferą stały się wzorcem dla wszystkich japońskich wnętrz. W latach trzydziestych XX wieku nieprzemijające piękno tego stylu dostrzegli również europejscy architekci i zaczęli wprowadzać do swoich projektów niektóre z jego założeń. Prawdziwą karierę zen zrobił w naszych domach sześćdziesiąt lat później. Z przerwami na bardziej dekoracyjne style moda na zen trwa do dziś.

Co zwraca uwagę w stylu zen

Ascetyczna pustka. Japońscy zwolennicy zen wyrzucali ze swoich domów wszystko, co w ich mniemaniu było zbędne. Z mebli pozostawiali tylko niski stolik, przy którym zasiadali na matach. Tym sposobem nawet w małych pomieszczeniach uzyskiwali dużo wolnej przestrzeni. Europejska odmiana tego stylu jest pod tym względem bardziej liberalna, ale nadal zasadą w urządzaniu wnętrza jest znalezienie równowagi pomiędzy liczbą mebli i innych elementów wyposażenia a niezagospodarowaną przestrzenią (na korzyść tej ostatniej).

Związek z przyrodą. W tej estetyce natura jest nie tylko źródłem pozyskiwania materiałów (drewna, kamienia) do budowania domów i wykańczania wnętrz - z niej czerpie się również gotowe wzorce ozdób i zestawień kolorystycznych. Tradycyjny japoński dom z lekkimi przesuwanymi ścianami otwiera się na ogród, tworząc z nim spójną całość. W naszym klimacie trudno wiernie kopiować to rozwiązanie, jego namiastką bywają ogromne, sięgające od podłogi do sufitu okna.

Oszczędność kolorystyczna. To jedna z głównych zasad aranżacji wnętrz. Przeważają barwy ziemi: biele, beże, brązy, szarości, czerń, odcienie zgaszonej zieleni. W japońskiej symbolice oznaczają one spokój i optymizm. Jako niewielkie akcenty pojawiają się kolory ognia ( czerwień, żółć, oranż), będące synonimem życia i wszelkiej energii.

Skromne dekoracje. Im mniej ozdobnych przedmiotów, tym lepiej widać ich wypracowaną formę i piękno detalu. Wystarczy jeden obrazek, miniaturowe drzewko bonsai albo kompozycja z kwiatów, tzw. ikebana, której układanie urosło w Japonii do rangi sztuki.