Kiosk - kup onlineKiosk - Ladnydom.pl

Tymianek pospolity (Thymus vulgaris) uprawa na balkonie i w ogrodzie

Robert Gutowski, red.

Ziele (łodygi i liście) tymianku zawiera olejek eteryczny o działaniu antyseptycznym, wykrztuśnym i rozkurczowym. Dzięki niemu cała roślina przyjemnie pachnie. Zbioru dokonujemy latem, w pełni kwitnienia, kiedy roślina zawiera najwięcej olejku. Podobne, lecz nieco słabsze działanie ma pospolita u nas macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum).Tymianek zajmuje czołowe miejsce wśród roślin zasłużonych dla kuchni i medycyny – sadźmy go gdzie tylko się da! Jak to zrobić i jak później wykorzystać – sprawdźmy!

Tymianek słabo zimuje, więc uprawia się go jeden sezon. Pędy ścinamy przed kwitnieniem.
Tymianek słabo zimuje, więc uprawia się go jeden sezon. Pędy ścinamy przed kwitnieniem.
Fot. shutterstock.com

Uprawa tymianku pospolitego (tymianku właściwego, macierzanki pospolitej)

Tymianek to roślina pochodzenia śródziemnomorskiego. Jest bliskim krewniakiem znanej u nas macierzanki, z którą łączą go nie tylko podobieństwa botaniczne, ale także właściwości lecznicze. Był znany i powszechnie uprawiany w starożytności , gdzie ceniono jego zdrowotne działanie. Jako symbol siły był niezbędnym składnikiem miłosnych naparów, kadzideł i balsamów. Obecnie używamy go powszechnie w kuchni jako przyprawę, zarówno w stanie świeżym, jak i suszoną. 

Tymianek - uprawa w doniczce

 Tymianek zawsze warto mieć pod ręką. Jego wszechstronne właściwości przydadzą się w wielu sytuacjach, dlatego też posadzenie go w doniczce będzie bardzo dobrym rozwiązaniem. Na tę uprawę mogą się także zdecydować osoby, które nie mają możliwości hodowania go w gruncie. Nie jest to trudny ani czasochłonny proces. Do doniczek o średnicach około 10 do 15 cm wysiewamy nasiona na głębokość pół cm. Gdy wzejdą, przerzedzamy je zostawiając 3 sadzonki i regularnie podlewamy. Roślina potrzebuje słonecznego i osłoniętego od wiatrów miejsca. Gdy tymianek urośnie, ścinamy go około 7-10 cm nad ziemią – to nasze zbiory, które powtarzamy kilkakrotnie, w miarę odrastania rośliny.

Tymianek - uprawa na balkonie

Uprawiając tymianek w doniczkach na balkonie pamiętajmy, że pod koniec listopada powinniśmy je przenieść do pomieszczenia, gdzie będą mogły stać w temperaturze 10 -15 st. C. Wówczas powinniśmy także ograniczyć podlewanie.

Dlaczego warto hodować tymianek w doniczce? Ponieważ mając go pod ręką zawsze będziemy mogli skorzystać z jego wszechstronnych właściwości:

  • w kuchni – jako przyprawa do mięs pieczonych, ryb (usuwa ich nieprzyjemną woń), pasztetów, sałatek, a także zup,
  • jako środek leczniczy do picia – m.in. w stanach zapalnych układu moczowego, dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, zaburzeniach krążenia,
  • jako środek leczniczy stosowany zewnętrznie do płukania jamy ustnej i gardła, robienia okładów w schorzeniach skóry np. trądziku, w postaci maści rozgrzewających,
  • jako składnik aromaterapii  - do inhalacji w stanach przeziębieniowych, kąpieli w przypadku osłabienia, czy wycieńczenia nerwowego
  • w kosmetyce – jako składnik naturalnych kremów, wzmacniających i przeciwłupieżowych płukanek do włosów, past do zębów i płynów do płukania ust.

Tymianek - uprawa w ogrodzie

Tymianek to wieloletnia, silnie rozgałęziona półkrzewinka dorastająca do 30 -40 cm wysokości. Ma mocne, drewniejące w dolnej części łodygi pokryte lancetowatymi, drobnymi liśćmi. Kwitnie drobnymi kwiatkami w różnych odcieniach różu, fioletu, a także na biało. Tymianek to roślina miododajna, więc gdy posadzimy go w ogrodzie z pewnością zagoszczą w nim pszczoły, bąki i motyle. Tymianek doskonale sprawdzi się hodowany w doniczkach, na rabatach lub jako wypełnienie rabat kwiatowych. I to ostatnie rozwiązanie jest bardzo korzystne. Ma charakterystyczny, korzenny aromat i lekko gorzkawy, palący smak. Dzięki temu odstrasza wiele szkodników, chroni inne rośliny przed chorobami. Wyciąg z tego ziela odstrasza także mrówki.

Sadząc tymianek w ogrodzie pamiętajmy, aby zapewnić mu słoneczne, osłonięte od wiatrów stanowisko oraz żyzną glebę, najlepiej z wysoką zawartością próchnicy. Gotowe sadzonki wkładamy do gruntu w rozstawie 30 x 40 cm pod koniec maja, po ustaniu wiosennych przymrozków. Pielęgnacja tymianku polega na regularnym podlewaniu i odchwaszczaniu.

Tymianek - uprawa na polu

Zakładanie plantacji tymianku powinnyśmy poprzedzić wcześniejszymi zabiegami. Specjaliści polecają zastosować wapno, a także przedplony z takich roślin jak np. rzepak. Stanowisko przeznaczone pod uprawę powinno być ciepłe i słoneczne. Najlepszy odczyn gleby dla tymianku to pH 5,5-6,5. Roślina ta nie wymaga dużych ilości wody i dobrze znosi okresowe susze. W dużych ilościach tymianek uprawia się wyłącznie z nasion, które potrafią kiełkować zarówno w świetle, a także i bez niego, a najlepszą temperaturą do kiełkowania jest około 20 st. C. Nasiona możemy wysiewać w IV, VII-VIII oraz późną jesienią. Zaleca się sianie w rzędach, co 30-40 cm, na głębokość pół cm, przy czym na 1 ha powinniśmy przeznaczyć około 3-4 kg nasion. Jeżeli chcemy, aby plony już w pierwszym roku były bardzo obfite, możemy wcześniej przygotować rozsady. W tym celu nasiona wysiewamy już w marcu pod osłonami, a gotowe rozsady sadzimy w stałe miejsce w rozstawie 40 x 20 cm lub 30 x 20 cm.
Z uwagi na możliwość przemarzania, w Polsce wschodniej, hodowle tymianku zaczyna się co roku od podstaw, a zbiory przeprowadza jesienią. W pozostałych częściach kraju zakłada się 2 – 3 letnie hodowle.

Przechowywanie dużych ilości tymianku

Zarówno samo ziele, jak i olejek z tymianku (w zależności od gatunku zawiera od 0,1 do 3,6% olejku eterycznego) przechowujemy w suchym miejscu, szczelnie spakowane, bez dostępu światła. Tymianek możemy także zamrażać.

Tymianek - uprawa z nasion

Nasiona tymianku są ogólnodostępne przez cały rok kalendarzowy w sklepach stacjonarnych i internetowych. Możemy je także pozyskać samodzielnie. Nasiona nadają się do zbioru najwcześniej w lipcu. Ścięte pędy z owocostanami trzeba osuszyć a nasiona wyłuskać i oczyścić. Nasiona tymianku mają zdolność kiełkowania przez okres około 5 lat.

Rozmnażanie - przez wysiew nasion do gruntu wczesną wiosną lub przez sadzonki. Stanowisko ciepłe, słoneczne i osłonięte od wiatrów. Wymaga gleb przepuszczalnych, bogatych w wapń. ­­

Nasiona wysiewamy w marcu do pojemników na głębokość pół cm. Wyrośnięte rozsady wysadzamy do gruntu po wiosennych przymrozkach w rozstawie 30 x 40 cm.

Tymianek - uprawa współrzędna

Uprawa współrzędna pozwala nam hodować wiele różnych roślin w obrębie jednej grządki. Aby ją zastosować musimy  jednak poznać predyspozycje konkretnych gatunków. Szukając odpowiednich towarzyszy dla tymianku zauważymy, że to niezwykła roślina – przyjaciel, która całą swoją dobroć przekazuje innym! Dla kogo tymianek będzie więc najlepszym kolegą?

  • ziemniaki – tymianek wpływa na lepszy smak ziemniaków, a także przyciąga owady, które polują na stonkę ziemniaczaną,
  • pomidory – tymianek odstrasza szkodniki pomidorów oraz zwiększa ich właściwości smakowe,
  • kapusta – tymianek, dzięki zawartości tymolu, odstrasza szkodniki kapusty,
  • bakłażan – tymianek odstrasza szkodniki bakłażanów,
  • cebula szalotka – tymianek wpływa na korzystniejszy smak cebuli,
  • truskawki – tymianek posadzony pomiędzy rzędami pozwala zmniejszyć ilość chwastów i utrzymać odpowiednie nawodnienie,
  • jagody – tymianek przyciąga owady zapylające co wpłynie na obfitość zbiorów.

Tymianek - uprawa zimą

Tymianek ma pochodzenie śródziemnomorskie. Dziko rośnie na nasłonecznionych zboczach gór w Hiszpanii, Francji, Włoszech Grecji, a także w Afryce. Z uwagi na swoje pochodzenie jest więc rośliną ciepłolubną. Musimy o tym pamiętać, gdy chcemy, aby nasza sadzonka wytrzymała jak najdłużej. Wybierajmy więc dla tymianku ciepłe, słoneczne i osłonięte od wiatru miejsca, a na zimę chowajmy do pomieszczeń (jeżeli hodujemy tymianek w doniczce) lub zabezpieczajmy przed mrozem w okresie zimowym okrywając sadzonki np. liśćmi lub słomą.

Tymianek - uprawa - przycinanie

Ziele przycinamy w miarę wzrostu rośliny do 7 – 10 cm nad ziemią pamiętając, aby nigdy nie przycinać go poniżej poziomu zdrewniałych łodyg.

Skomentuj:

Tymianek pospolity (Thymus vulgaris) uprawa na balkonie i w ogrodzie