Żelbetowe ławy fundamentowe

tekst: Tomasz Rybarczyk

Najpopularniejszym posadowieniem budynków jednorodzinnych w Polsce są żelbetowe ławy fundamentowe. Przy prostych warunkach gruntowo-wodnych tego rodzaju fundamenty zawsze się sprawdzają. Zapewniają bowiem bezpieczne przeniesienie obciążeń i ciężaru budynku na grunt oraz dobrze przejmują ewentualne niewielkie odkształcenia podłoża.

Ławy ziemne przygotowuje się ręcznie lub z użyciem małej koparki
Ławy ziemne przygotowuje się ręcznie lub z użyciem małej koparki
Fot. Tomasz Rybarczyk

Przygotowanie żelbetowych ław fundamentowych polega na wykonaniu wykopów i szalunków, zazbrojeniu, ułożeniu mieszanki betonowej oraz pielęgnacji betonu na etapie wiązania. Ponieważ roboty te ulegają zakryciu na odpowiednich etapach, powinny zostać sprawdzone przez kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego.

Jeśli szalunki będą zbite z desek lub blatów zabezpieczonych przed odkształceniem, wykopy fundamentowe wykonuje się do głębokości posadowienia budynku
Jeśli szalunki będą zbite z desek lub blatów zabezpieczonych przed odkształceniem, wykopy fundamentowe wykonuje się do głębokości posadowienia budynku
Fot.: Tomasz Rybarczyk

Ława fundamentowa - wykopy i szalunki fundamentów

Przed wykonaniem szalunków trzeba się zastanowić, jakie będą odpowiednie. Do wyboru mamy dwa rozwiązania: szalunki ziemne lub szalunki potocznie nazywane deskowaniami, chociaż nie zawsze są one wykonane z desek.
Szalunki ziemne robi się, jeśli grunt w wykopie zachowuje stabilność, czyli się nie obsypuje. To dosyć prosty i tani sposób na fundamenty. Wykop wykonuje się koparką pod cały budynek do głębokości górnego poziomu ław fundamentowych. Następnie – za pomocą małej koparki lub ręcznie – przygotowuje się wykopy pod ławy fundamentowe do głębokości ich posadowienia. Powinny one mieć wysokość i szerokość zgodną z projektem. Wykopy w gruncie nie mogą się osypywać, w przeciwnym razie przekrój poprzeczny ław żelbetowych mógłby ulec zmianie, a grunt – zanieczyścić zbrojenie i mieszankę betonową. Dla bezpieczeństwa wykop można wyłożyć folią budowlaną. Przy wykonywaniu wykopów, układaniu zbrojenia oraz betonowaniu należy zachować ostrożność, by nie stawać przy krawędzi wykopu, by go nie uszkodzić. Czasami w słabszych miejscach grunt w wykopie trzeba wzmocnić deskami lub blatami.
Decyzja o szalunkach ziemnych musi zapaść po wykonaniu próbnego wykopu, a powinni ją podjąć kierownik budowy oraz inspektor nadzoru inwestorskiego.
Innym, również dobrym i skutecznym sposobem przygotowania szalunków pod ławy fundamentowe jest ułożenie deskowania z desek lub z blatów. Od kilku lat dostępne są też systemowe szalunki stalowo-foliowe. Ułożenie deskowania jest droższym rozwiązaniem, bo wymaga użycia dodatkowych materiałów. Niektórzy wykonawcy wolą jednak ten sposób, bo nie ma tu ryzyka obsunięcia się wykopu, jakie zachodzi przy wykonywaniu szalunków ziemnych.
Przygotowanie szalunków to połowa sukcesu w wykonywaniu ław fundamentowych. Kolejnymi pracami, o które należy zadbać, są: wykonanie zbrojenia, umieszczenie go w wykopach oraz ułożenie mieszanki betonowej w szalunkach.

Deskowanie jest łatwiejsze do przygotowania niż szalunki ziemne, wymaga jednak użycia desek
Deskowanie jest łatwiejsze do przygotowania niż szalunki ziemne, wymaga jednak użycia desek
Fot. Tomasz Rybarczyk

Ława fundamentowa - chudy beton pod ławy fundamentowe

Jeśli budynek ma być posadowiony na ławach fundamentowych, w każdym projekcie znajdziemy rysunek – przekrój przez ławy, na którym widać, że należy zrobić pod nie tzw. podlewkę z chudego betonu, czyli chudziak. Wykonuje się go z betonu o niskiej wytrzymałości – do 10 MPa (N/mm2), klasy C8/10. W praktyce często jednak nie układa się chudego betonu,
bo wydłuża to pracę wykonawców
o dzień (po ułożeniu chudego betonu zbrojenie w wykopie można umieścić dopiero po jego związaniu, czyli następnego dnia) i wiąże się z dodatkowymi kosztami.
Chudy beton zapewnia stabilne podłoże pod ławy oraz pozwala zachować stałą grubość otuliny zbrojenia, zapobiega też mieszaniu się mieszanki betonowej z podłożem gruntowym. Jeśli grunt w wykopie jest stabilny, utwardzony, wypoziomowany i równy, a ułożone na dystansach na dnie zbrojenie jest stabilne i ma odpowiednią otulinę, można zrezygnować z chudego betonu. Pamiętać jednak wtedy trzeba o tym, by zwiększyć wysokość przekroju ławy o grubość warstwy chudego betonu, a także zapewnić odpowiednio zwiększoną otulinę zbrojenia.
Decyzję o potrzebie ułożenia chudego betonu lub rezygnacji z niego powinien podjąć kierownik budowy z inspektorem nadzoru inwestorskiego, a następnie poinformować o tym inwestora.

Warstwa z chudego betonu na dnie deskowania nie tylko stanowi stabilne podłoże pod ławy, ale też uszczelnia ich spód
Warstwa z chudego betonu na dnie deskowania nie tylko stanowi stabilne podłoże pod ławy, ale też uszczelnia ich spód
Fot. Tomasz Rybarczyk
    Więcej o:

Skomentuj:

Żelbetowe ławy fundamentowe