Ciecierzyca (Cicer arietinum) zdrowa i łatwa w uprawie

Pochodząca z zachodniej Azji ciecierzyca (Cicer arietinum) nazywana jest też grochem włoskim lub cieciorką. Nie są to jednak poprawne nazwy, bo zarówno groch, jak i rosnąca na łąkach i przydrożach różowo kwitnąca cieciorka należą do innych rodzajów botanicznych.

Ciecierzyca właściwości

• Ugotowana ciecierzyca zawiera 15% białka o podobnym składzie aminokwasów co mięso, dostarcza także sporo fosforu, potasu, witamin z grupy B i błonnika.
• Jej kiełki, młode pędy i liście można wykorzystywać jak szpinak.
• Suche ziarna długo nie tracą wartości, a ugotowane - w lodówce i pod szczelnym przykryciem - kilka dni.

Ciecierzyca zastosowanie

Asortyment roślin strączkowych stosunkowo niedawno poszerzył się nam o ciecierzycę. Robi się z niej m.in. hummus, czyli rodzaj pasty do pieczywa, kebabu, a nawet do swojskiego sznycla, a także zupy przyprawiane kolendrą, curry i kurkumą. Można również mielić ją na bezglutenową mąkę, z której ciasto nieco się klei i nadaje się na placki.

Ciecierzyca kwiaty

Ciecierzyca jest jednoroczną rośliną z rodziny bobowatych. Kwitnie i owocuje niezbyt obficie. Jej popularny typ kabuli ma jasne nasiona o średnicy ok. 7 mm, a mniejsze i ciemniejsze - mało znany u nas typ desi.

Zdrowie z natury: moc małych kiełków

Ciecierzyca uprawa

Nasz klimat coraz bardziej sprzyja uprawie ciecierzycy. Roślina ta bowiem dobrze rośnie w ciepłych, słonecznych rejonach o słabych i niezbyt częstych opadach. Preferuje gliniaste gleby obficie zasilone próchnicą. Wysiewamy ją do gruntu pod koniec kwietnia na głębokości 2 cm co 6 cm, w rzędach oddalonych o 25 cm. Podczas kwitnienia i zawiązywania strąków może wymagać podlewania, tak by ziemia była wówczas lekko wilgotna. Starajmy się nie moczyć liści.

Strąki zbieramy we wrześniu, gdy zaschną. Robimy to w rękawicach ochronnych, bo włoski pokrywające pędy mocno drażnią skórę.

W chłodniejszych i bardziej wilgotnych rejonach ciecierzyca lepiej rośnie pod osłonami.

Groszkowe delicje

Ciecierzyca przepisy

Kotlety z ciecierzycy smażone w głębokim oleju

Zalej szklankę suchych ziaren ciecierzycy 3 szklankami wody i pozostaw na noc. Namoczone ziarna dokładnie odsącz i zmiksuj z podsmażonymi kawałkami cebuli, 2 ząbkami czosnku i jajkiem. Dopraw solą, pieprzem i papryką. Formuj małe kulki (4 cm); by się lepiej sklejały, dodaj nieco dowolnej mąki. Obtocz je w bułce tartej i smaż w kilkucentymetrowej warstwie rozgrzanego oleju. Gdy się zarumienią, przekręć je na drugą stronę. Usmażone przełóż na papier i odsącz nadmiar tłuszczu.

Hummus z ciecierzycy z pastą tahini z czosnku i sezamu

Zrób pastę tahini, prażąc na patelni przez 2 min szklankę sezamu, a potem zezłocone ziarna dokładnie zmiel z łyżką soku z cytryny i 3 łyżkami oleju sezamowego (w lodówce pastę można przechowywać miesiąc). Ciecierzycę z puszki odcedź, zachowując nieco zalewy. Ziarna zmiksuj razem z 3 łyżkami tahini, 2 ząbkami czosnku, 3 łyżkami oliwy z oliwek, łyżką soku z cytryny, szczyptą chili i solą. Hummus możesz rozrzedzić zalewą z puszki. Podawaj ozdobiony cytryną.

fot. Helenlbuxton/Shutterstock

Chana masala - hinduskie curry z ciecierzycy

Zeszklone na patelni w łyżce oleju plas-terki cebuli smaż chwilę, mieszając, z łyżką startego świeżego imbiru, 2 zmiażdżonymi ząbkami czosnku, posiekaną ostrą papryczką oraz - po łyżeczce - ziarnami kminu, kolendrą, słodką papryką i kurkumą. Dodaj kawałki pomidorów z puszki, 1/2 szklanki wody oraz odsączoną i opłukaną ciecierzycę z puszki. Duś ok. 15 min. Dopraw solą, pieprzem i sokiem z cytryny. Curry podawaj posypane posiekaną zieloną kolendrą i wiórkami z korzenia imbiru.

Pikantna sałatka tajska z młodym głąbigroszkiem

Obgotuj strąki we wrzącej osolonej wodzie (ok. 3 min), odcedź i przelej zimną wodą. Pokrój je na centymetrowe kawałki i wymieszaj z cząstkami krewetek (lub tuńczyka w sosie własnym z puszki). Zalej sosem przygotowanym z 2 zmiażdżonych ząbków czosnku, oczyszczonej z nasion i posiekanej papryczki chili, łyżki jasnego sosu sojowego, 2 łyżek sosu rybnego, łyżki soku z cytryny i łyżeczki brązowego cukru. Delikatnie wymieszaj. Podawaj z liśćmi sałaty i połówkami ugotowanego jajka.

Zielona aromaterapia

Głąbigroszek podobny do ciecierzycy

Mało znany głąbigroszek to jedno z ładniejszych warzyw. Jego strąki można jeść jak zielony groszek lub szparagi.

Nasiona głąbigroszku (Tetragonolobus purpureus, dawniej Lotus tetragonolobus) można znaleźć w ofercie jednorocznych roś-lin ozdobnych (kosztują ok. 3 zł). Pod koniec wiosny ta drobna roślina tworzy purpurowe kwiaty, których uroda sprawia, że chętnie sadzi się ją na skalniakach i kobiercowych rabatach. Latem zaś zmienia się w warzywo. Młode, 4-kanciaste strąki można jeść na surowo - tak jak zielone strąki cukrowego groszku - albo na gorąco jak szparagi (smakują podobnie). W warzywniakach się nie pojawiają, trzeba więc wysiać je samemu.

Głąbigroszkowi wystarcza średnio zasobna gleba i słoneczne lub półcieniste miejsce. Nasiona wysiewa się po kilka co 20-30 cm. Później wystarczy rośliny od czasu do czasu pielić i podlewać.

Podobną rośliną jest łust głąbigroszek (Psophocarpus tetragonolobus), tzw. skrzydlata fasola (winged bean). Uprawia się ją w tropikach, gdzie dorasta do 3 m. Nazywany jest rośliną-supermarketem, gdyż wszystkie jej części są jadalne. To cenne źródło białka, wapnia, żelaza i witamin.