Bramy wjazdowe

Opracowanie Małgorzata Krośnicka

Brama jest urządzeniem pracującym w ciężkich i zmiennych warunkach atmosferycznych, a do tego często użytkowanym. Warto więc wybierać ją tak, by otwierała się i zamykała bez przeszkód, była łatwa w obsłudze i - niezależnie od pogody - sprawiała możliwie najmniej problemów.

brama wjazdowa
Do każdej bramy wjazdowej można dokupić napęd, który zautomatyzuje jej pracę.
Fot. Hörmann
Minimalna szerokość bramy po jej otwarciu powinna wynosić 2,4 m. To tyle miejsca, ile potrzeba, by bezpiecznie wjechać na działkę i wyjechać z niej samochodem osobowym (zależnie od typu i modelu mają one zwykle od 1,4 do 2 m szerokości). Warto jednak pamiętać, że na teren posesji będą musiały czasami wjeżdżać auta o znacznie większych gabarytach, na przykład samochody dostawcze (dowożące kupione przez nas meble, sprzęt AGD albo opał) lub nawet ciężarowe, których szerokość przekracza 2,5 m. Dobrze więc myśleć perspektywicznie i zamontować bramę co najmniej trzymetrową.

Istotna jest także odległość między bramą wjazdową a bardziej odległą od niej krawędzią drogi. Najlepiej, gdy jest ona równa promieniowi skrętu samochodu - dla osobowych wynosi on 5-6 m, dla dostawczych 6-7 m. Gdy miejsca jest za mało, warto cofnąć bramę w głąb działki o 1-1,5 m względem ogrodzenia.

Rodzaje bram wjazdowych

Wzorniczo bramę dopasowujemy do wyglądu ogrodzenia i stylistyki budynku. Natomiast jej typ zależy od tego, ile miejsca mamy na podjeździe. Brama nie może otwierać się na zewnątrz posesji, a jej skrzydła po otwarciu nie mogą ograniczać pola manewru na podjeździe. Dlatego tam, gdzie przestrzeni jest niewiele, lepiej zamiast bramy rozwieralnej zamontować model przesuwny.

Bramy przesuwne. Brama przesuwna praktycznie nie zajmuje miejsca na podjeździe, jest więc idealnym rozwiązaniem w sytuacji, gdy między nią a garażem przestrzeni jest tylko tyle, ile zajmuje samochód. Ta oszczędność wynika ze sposobu przesuwania się skrzydeł takich bram - poruszają się one po wewnętrznej stronie ogrodzenia, równolegle do niego. To z jednej strony zaleta (oszczędność miejsca), z drugiej zaś wada, gdyż po jednej stronie wjazdu musi być odcinek ogrodzenia o długości wystarczającej, by całe skrzydło zmieściło się za nim po otwarciu bramy. Strona, na którą brama będzie przesuwana, jest właściwie dowolna, ale otwarte skrzydło nie powinno zasłaniać furtki.

Gdy wzdłuż ogrodzenia nie mamy przestrzeni pozwalającej na zamontowanie pojedynczego skrzydła, a wjazd jest usytuowany tak, że z obu boków jest nieco miejsca, można zastosować dwa węższe skrzydła, przesuwające się w przeciwne strony.

Jednoskrzydłowymi bramami przesuwnymi można zamykać przejazdy o szerokości sięgającej 12 metrów, a jeśli zastosujemy dwa przeciwlegle zjeżdżające się skrzydła - nawet do 24 metrów. Wzdłuż ogrodzenia trzeba pozostawić wolne miejsce (co najmniej szerokości skrzydła), inaczej bramy nie będzie można całkowicie otworzyć.

Samonośne. W takich konstrukcjach skrzydło zawieszone jest wysięgnikowo, dzięki czemu przesuwa się nie dotykając podjazdu (w odległości 5-8 cm nad jego powierzchnią). Dla zrównoważenia ciężaru w bramach samonośnych montowane są przeciwwagi, co zwiększa szerokość skrzydła o 30-40%.

Szynowe. Skrzydło bramy porusza się na rolkach po szynie, którą mocuje się w fundamencie (zdjęcie). Takie modele są tańsze niż samonośne, ale zdecydowanie mniej popularne, gdyż wymagają systematycznego usuwania zanieczyszczeń. Jest to uciążliwe szczególnie zimą, gdy z szyny trzeba usuwać śnieg i lód.

Bramy rozwieralne. Mocowane są do metalowych słupków, kotwionych w murowanych słupach ogrodzeniowych lub montowanych bezpośrednio we własnym fundamencie. Zawiasy, na których obracają się skrzydła, pozwalają na otwarcie ich pod maksymalnym kątem 100°.

Jednoskrzydłowe. Względy konstrukcyjne ograniczają szerokość pojedynczych skrzydeł do 3 m. Taką bramę warto zamontować, gdy podjazd na naszej posesji jest wąski, ale długi. Trzeba jednak pamiętać, że takie skrzydła są duże i ciężkie, trudno je otwierać ręcznie, lepiej więc zawczasu uwzględnić montaż siłowników i napędu.

Dwuskrzydłowe. Każde ze skrzydeł takiej bramy może mieć nawet do 3 m szerokości (zdjęcie). Rzadko jednak stosuje się takie rozwiązanie. Przy tak szerokich otworach wjazdowych zdecydowanie lepiej sprawdzają się samonośne bramy przesuwne, które są mniej kłopotliwe zimą. Gdy mamy bramę ze skrzydłami uchylnymi, powierzchnię niezbędną do ich otwarcia trzeba odśnieżać.

Automatyka do bram wjazdowych

Do każdej bramy wjazdowej, zarówno przesuwnej, jak i rozwieralnej, można dopasować napęd, który pozwoli otwierać i zamykać ją zdalnie, a także zintegrować z urządzeniami domowej automatyki. Najłatwiej zrobić to podczas montażu samej bramy, można jednak odsunąć nieco w czasie ten wydatek i w napęd wyposażyć ją później. Warto jednak zawczasu przeciągnąć kabel zasilający lub przynajmniej wkopać w ziemię plastikową rurkę z linką (patronem), które w późniejszym czasie ułatwią doprowadzenie do bramy przewodu zasilającego.

Napędy do bram skrzydłowych. Automatyczne otwieranie takiej bramy umożliwiają specjalne siłowniki, które mocuje się z jednej strony do skrzydła, a z drugiej - do słupka ogrodzeniowego. Ich pracą steruje centralka, którą lokuje się w oddzielnej puszce. Do słupków mocuje się też fotokomórki, odbiorniki radiowe i inne czujniki pozwalające zdalnie sterować bramą i gwarantujące jej bezpieczne działanie.

Do bram skrzydłowych najczęściej zakłada się siłowniki liniowe. Są tanie i łatwe do zamontowania, a modele samoblokujące (które uniemożliwiają uchylenie skrzydła po zamknięciu), pozwalają uniknąć dodatkowego wydatku, jakim jest zamek elektromagnetyczny.

Możliwość zastosowania siłowników liniowych ogranicza szerokość słupków, na których zamontowana jest brama. Gdy mają one wymiary 38 × 38 cm lub większe, zamocowanie siłownika liniowego wymagałoby wykonania w słupku wycięcia na ramię siłownika. Rozwiązanie to nie jest specjalnie estetyczne, lepiej więc w takich sytuacjach zdecydować się na siłowniki z ramieniem łamanym, które "obejmują" słup. Są przystosowane do otwierania i zamykania bram o długości skrzydła nawet do 4 metrów.

Szczególnym rodzajem napędów do bram skrzydłowych są siłowniki podziemne (zdjęcie). Montuje się je w specjalnej metalowej kasecie pod skrzydłem bramy. Jedynym widocznym elementem takiego napędu jest dolne mocowanie, pełniące też funkcję zawiasu, a obecność siłownika zdradza tylko pokrywa obudowy, wykonana ze stali ocynkowanej lub nierdzewnej. Siłowniki podziemne umożliwiają obrót skrzydła bramy nawet o 180°. Wbrew pozorom nie są też kłopotliwe w obsłudze serwisowej - gdy urządzenie musi być poddane naprawie, można je bez problemu wyjąć z obudowy, bez konieczności zdejmowania skrzydła bramy.

Napędy do bram przesuwnych. Podstawowym parametrem ich doboru jest szerokość i ciężar bramy, który pozwala określić siłę potrzebną do jej poruszenia, a co za tym idzie - moc napędu. Dla bram przesuwnych o szerokości wjazdu 4 m powinno się stosować napędy do 350 kg, natomiast dla bram o szerokości 5,5 m - siłowniki do skrzydeł o wadze 600-800 kg. Są to jedynie parametry orientacyjne, ponieważ dużo zależy też od sposobu wykonania bramy (jakość i staranność wykonania bezpośrednio wpływa na łatwość jej przesuwu). Wybierając napęd do bramy, warto pamiętać o zapasie mocy (patrz ramka na stronie obok: dobór siłowników), który pozwala uniknąć kłopotów związanych z przeszkodami czy mało płynnym przesuwem bramy (na przykład, gdy napadało sporo śniegu lub podczas siarczystych mrozów).

Napędy do bram przesuwnych mają zwykle postać niewielkich skrzynek montowanych z boku skrzydła - po wewnętrznej stronie ogrodzenia - w których znajduje się elektromechanizm i centralka sterująca. Są jednak na rynku rozwiązania dyskretniejsze - cały napęd może być schowany w metalowym słupku, wzorniczo i kolorystycznie nie odbiegającym od pozostałych elementów bramy (zdjęcie). Dzięki takiej konstrukcji napęd jest chroniony zarówno przed czynnikami atmosferycznymi, jak i przed amatorami cudzej własności.

Zdalne sterowanie

Jest ono konieczne, by w pełni zautomatyzować pracę bramy wjazdowej. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie pilota zdalnego sterowania, który korzysta z kodowanego sygnału radiowego. Piloty takie mogą wyglądać różnie - od prostych urządzeń z dwoma przyciskami, po bardziej rozbudowane, które poza obsługą bramy wjazdowej mogą służyć do sterowania innymi urządzeniami w domu i ogrodzie.

Nowoczesne napędy wyposażone są w funkcję wysyłania informacji zwrotnej po wykonaniu polecenia. Oznacza to, że na pilocie mamy potwierdzenie wykonania danego ruchu lub informację o przeszkodzie, która to uniemożliwiła. Napędy takie mają też możliwość obsługi przez internet czy smartfona.

Do uruchamiania bramy oprócz pilotów można stosować też sterowniki różnego typu: kodowane (z podświetlaną klawiaturą), na klucz, transpondery czy skanery linii papilarnych.

Dobór siłowników do bram wjazdowych

Siłownik do bramy powinien być dostosowany do jej długości i ciężaru, przy czym zawsze powinno się go dobierać z zapasem mocy. Oznacza to po prostu, że dobrze dopasowane urządzenie powinno być w stanie obsłużyć bramę cięższą niż ta, którą zamontowaliśmy. Zapas mocy przyda się, gdy skrzydło będzie musiało pokonać opór nawianego śniegu czy lodu. Niektóre firmy zalecają, by zapas ten wynosił nawet 80-100 kg.

Ważna jest też częstotliwość użytkowania bramy. Oznacza się ją jako liczbę cykli otwarcia/zamknięcia, które brama może wykonać w ciągu 1 godz. Dla prywatnych posesji zwykle w zupełności wystarczające są siłowniki o częstotliwości 30%, w bramach otwieranych częściej, montowane są napędy o skuteczności 60%.

Siłowniki są wyposażane w mechanizm umożliwiający awaryjne odblokowanie w razie braku prądu. Służą do tego kluczyki, które po włożeniu w zamek powodują zwolnienie blokady ruchu. Dostęp do zamka znajduje się w siłownikach naziemnych od strony posesji, a w podziemnych - zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz bramy.

W siłownikach zasilany napięciem 24 V, istnieje możliwość dołączenia akumulatorów awaryjnego zasilania oraz karty ładowania, które bez problemu mieszczą się w obudowach napędów i stanowią alternatywne źródło energii.

Zabezpieczenia bram wjazdowych

Automatycznie otwierana brama wjazdowa powinna być wyposażona w urządzenia i funkcje zapewniające pełne bezpieczeństwo użytkowania. Największym zagrożeniem jest możliwość przycięcia przez zamykające się skrzydło przedmiotów lub osób znajdujących się w świetle bramy.

Fotokomórki. Zwykle stosuje się tylko jeden ich zestaw. Składa się on z nadajnika i odbiornika, które montuje się po dwóch stronach skrzydła. To wystarczy, gdy mamy jednoskrzydłową bramę przesuwną. Jednak przy bramach rozwieralnych ich producenci zalecają dokupienie dodatkowego zestawu i zamocowanie go blisko czoła skrzydeł bramy znajdującej się w pozycji otwartej.

Zasada działania fotokomórki jest prosta - nadajnik wysyła wiązkę promieniowania podczerwonego do odbiornika. Kiedy dociera ona bez przeszkód, napęd uruchamia bramę. Gdy na jej drodze znajduje się osoba lub rzecz, wiązka zostanie przecięta. Wówczas do centrali wysyłany jest sygnał, który powoduje natychmiastową, automatyczną zmianę kierunku ruchu bramy. Dzięki tej prostocie działania, fotokomórki są dość niezawodnym zabezpieczeniem. Wyjątek stanowią zimowe miesiące - mokry śnieg potrafi skutecznie "oślepić" fotokomórkę i unieruchomić bramę (szczęśliwie naprawa takiej usterki jest banalnie prosta, wystarczy oczyścić nadajnik i odbiornik).

Nowoczesne centrale sterujące wyposażone są w funkcję testu wykonywanego przed każdym cyklem pracy - uniemożliwia on uruchomienie siłowników, jeśli fotokomórki są niesprawne.

Zabezpieczenie przeciwzgnieceniowe. To moduł w centrali sterującej, który kontroluje siłę, z jaką działa napęd. Jeśli fotokomórka nie "wypatrzy" przeszkody, moduł zabezpieczenia przeciwzgnieceniowego zareaguje na wzrost siły potrzebnej do przesunięcia skrzydła (a tak dzieje się wtedy, gdy brama natrafia na opór), wtedy siłowniki zmieniają kierunek ruchu.

Sygnalizacja. Każda brama z automatyką powinna zostać wyposażona w lampę ostrzegawczą, która zapala się lub miga, gdy skrzydła są w ruchu.

Uwaga! Jeśli nie planujemy furtki, sprawdźmy, czy napęd bramy ma funkcję niepełnego otwarcia. Pozwala ona uchylić skrzydło na tyle, by w bramie zmieściła się przechodząca osoba.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Bramy wjazdowe