Sposób na mrówki w ogrodzie

Jak żyją mrówki?

Mrówki, mimo że pożyteczne, w ogrodzie mogą niekiedy sprawiać kłopoty. Nie tylko kąsają, ale też przekopują ziemię, tworzą kopce utrudniające koszenie, a nawet niszczą niskie rośliny i siewki.
Mrówki są ciepłolubne, najchętniej więc osiedlają się w słonecznych miejscach. W ich gniazdach (tzw. mrowiskach) mieszkają dziesiątki tysięcy osobników. Ale widoczny dla nas kopiec to tylko część  rozległego "mrówczego miasta" pod ziemią.

Sposób na mrówki w ogrodzie

Jak powstaje mrówcza kolonia?

Królowa matka (skrzydlata samica) po godach traci skrzydła, kopie gniazdo i składa w nim jaja, z których wylęgają się larwy, przeobrażające się z czasem w nieliczne skrzydlate samce i samice oraz bezskrzydłe robotnice, odpowiedzialne za sprzątanie i obronę mrowiska, opiekę nad potomstwem, zbiór pokarmu i żywienie kolonii. Przysmakiem mrówek jest spadź - odchody mszyc. W trosce o jej świeże dostawy robotnice opiekują się tymi szkodnikami, zwiększając ich liczebność. Mają też świetny węch - gdy napotkają ciekawe znalezisko, pozostawiają ślady zapachowe dla swych towarzyszek. W dzień kierują się wzrokiem.

Mrówki żyjące w polskich ogrodach

Rude leśne mrówki, mieszkające pod drzewami kartoniarki i wszędobylskie brunatnoczarne hurtnice nie mają żądeł. Bronią się, gryząc i pryskając kwasem mrówkowym nie wywołującym uczuleń. Natomiast boleśnie żądlą mrówki wścieklice, przeważnie w obronie gniazda.

Hurtnica czarna (Lasius niger): robotnice są czarne, o dł. 3-5 mm. Budując podziemne gniazda, wyrzucają na powierzchnię ziarenka piasku. W kolonii żyje jedna królowa i do 20 tys. robotnic.

Wścieklica zwyczajna (Myrmica rubra): czerwona, o dł. 4-6 mm, boleśnie kąsa. Osiedla się w ziemi pod korzeniami, kamieniami itp. W gnieździe mieszka kilka królowych i do 2 tys. robotnic.

Murawka darniowiec (Tetramorium caespitum): podobna do mrówki faraona (nieco większa). Gnieździ się pod elementami nawierzchni. Nie hoduje mszyc. W kolonii do 50 tys. sztuk.

Mrówki w ogrodzie – argumenty za i przeciw

Zanim zaczniesz walkę, warto wiedzieć, że mrówki mają też realne zalety ogrodnicze:

✅ Plusy obecności mrówek:

• Spulchniają i napowietrzają glebę (podobnie jak dżdżownice)
• Ziemia przy mrowiskach jest bogata w azot, fosfor i potas
• Zjadają żywe owady-szkodniki i padlinę (likwidują do 90% szczątków zwierzęcych)
• Przyczyniają się do rozsiewania roślin, np. fiołków

❌ Minusy obecności mrówek:

• Odkrywają korzenie, bulwy i kłącza roślin
• Hodują mszyce i bronią je przed naturalnymi wrogami (biedronkami)
• Niszczą nawierzchnie z kostki brukowej i betonowe ścieżki
• W wyjątkowych sytuacjach uszkadzają drewniane elementy architektury ogrodowej

Jak sobie radzić z mrówkami

Rada: Zamiast niszczyć wszystkie mrówki, ogranicz populację mszyc – gdy mszyc nie będzie, mrówki wyprowadzą się same. To najtrwalsza i najbardziej ekologiczna metoda.

Sposób na mrówki

• Pod korzeniami drzew, kamieniami, deskami osiedlają się zwykle czerwonawe wścieklice zwyczajne (Myrmica rubra), które często migrują i potrafią boleśnie kąsać.
• Pod płytami chodnikowymi i kostką brukową zamieszkują z kolei brązowe mrówki, nieco większe od faraonek, zwane murawką darniowiec (Tetramorium caespitum).
• Najbardziej znane ogrodowe rezydentki to hurtnice czarne (Lasius niger); to one, budując podziemne gniazda, wyrzucają na zewnątrz ziarna piasku.

Domowy sposób na mrówki w ogrodzie 

Mrówki pełnią ważną funkcję w ogrodzie. Gdy jednak jest ich zbyt dużo, ograniczenie ich liczby staje się konieczne. W trosce o środowisko lepiej zastosować wtedy naturalne odstraszacze. Chemiczne preparaty, których jest wiele na rynku, traktujmy jako ostateczność.

Do walki z mrówkami dobrze jest wykorzystać różne dostępne środki. Frontalny atak i mobilizacja domowników (w tym natychmiastowe usuwanie wszelkich okruchów spożywczych) mają szanse przynieść dobre skutki, przynajmniej na jakiś czas. Jeśli jednak mieszkamy w okolicy szczególnie lubianej przez mrówki, musimy wiedzieć, że problemu nie da się usunąć raz na zawsze.

W walce z tymi owadami pomogą nam systematycznie stosowane metody naturalnego odstraszania:

• Rośliny-odstraszacze. Mrówki będą omijać nasz ogród, jeśli przy płocie posadzimy gatunki, których zapachu wprost nie znoszą piołunu, wrotyczu, nagietka, lawendy, mięty, tymianku, majeranku, czosnku, pomidory i pietruszki. Warto więc obsadzić tymi roślinami otoczenie domu, taras i ogrodzenie. Można je też posadzić na obrzeżach grządek. Na samym mrowisku i na trasach przemarszu mrówek ułóżmy liście wrotyczu, piołunu, pomidorów, natkę pietruszki.
• Przeszkody na trasie. Obok mrowiska albo na ulubionych szlakach mrówczych wędrówek można układać lub usypywać zapachowe bariery, na przykład z liści pomidora, orzecha włoskiego, bzu czarnego oraz skórek cytryny - również bardzo przez owady nielubianych.
• Nieprzyjazny deszcz. Da się go "wywołać" na podjeździe i na ścieżkach poprzez wylewanie cieczy o zdecydowanym zapachu. Mogą to być: odcedzona gnojówka z piołunu lub wrotyczu (10 dag ziela trzeba zalać 2 l wody) wyciąg z majeranku (1 kg świeżego lub 10 dag suszonego ziela zalanego 10 l wody), czy wywar z niedopałków papierosów, a także denaturat, ocet lub sok z cytryny. Zdesperowani używają do polewania również wrzątku i roztworu soli, ale zwłaszcza tej ostatniej metody lepiej zaniechać - bo razem z mrówkami, solą zniszczymy też ogrodowe rośliny!
• Naturalni wrogowie. Wytrwałym ekologom pozostaje jeszcze nadzieja, że w ogrodzie pojawią się tacy łowcy mrówek, jak dzięcioł zielony, kuna albo ropucha i przetrzebią szeregi wroga.